GÜÇLENDİRME
Hasar görmemiş yapılarda olası bir depreme dayanıklı olmasını sağlamak, taşıma kapasitesini artırmak için yapılan uygulamaya güçlendirme denir. Yapı güçlendirmede önemli olan mevcut yapı elemanlarının yetecek taşıyıcı kapasitesine ulaşması için yapılan uygulamalardır.
TEMEL GÜÇLENDİRME
Temelde güçlendirme gereği iki ayrı durumda ortaya çıkmaktadır. Birinci durum temel boyutlarının gelen yükleri taşımakta yetersiz olması, ikinci durum ise yapılım güçlendirilmesinde eklenecek yeni elemanlar için yeni temel yapılması ya da mevcut temelin genişletilebilmesidir. Temel güçlendirilmesindeki eski ve yeni bölümlerin birlikte çalışması, eski elemandan yeni elemana yük aktarılmasının sağlanması önem arz etmektedir.
Betonarme yapılarda çerçeveler arasına konulmuş ve kolonlarla bağlantısı olmayan bir perde duvarın temel ayrıntısı verilmektedir. Buradan perdenin temeli mevcut kolonların temeli ile bağlantısız yapılmaktadır. Perde duvarın temelinin boyutları perdenin bir deprem sırasında taşıyabileceği en büyük eğilme momentini güvenle taşıyabilecek güçte seçilmelidir.
TEMEL GÜÇLENDİRME YÖNTEMİ
En çok kullanılan güçlendirme malzemesi betondur. Beton, depreme karşı alınan en düşük maliyetli önlemdir. Çelik zor şekil alır ancak betona göre çok daha iyi sonuç vermektedir. Ancak çok fazla bilinen ve uygulanan bir yöntem değildir ve bu yüzden işçiliği de oldukça yüksek maliyetlere ulaşabilmektedir.
Binalarda Temel Güçlendirme
Binalarda sadece temel güçlendirme ile sağlıklı bir işlem gerçekleşmez. Gevşek ve nemli zeminlerde, temel ayakları ve bodrum kolonları korozyona uğrayarak zarar görmüş olabilir. Yapının üst tarafı sağlam alt kısımlar sudan dolayı bir korozyona yani bozulmaya uğramışsa temel ve bodrum kolon güçlendirme yöntemi daha sağlıklı olacaktır. Bunu yapmanın amacı ise bodrumda biriken suyu uzaklaştırarak kolon yüzeyinin betonarme ile kaplanmasıdır. Burada dikkatli olunması ve doğru yöntem ve işçilik ile uygulamanın gerçekleştirilmesi lazımdır.
Mantolama İşlemi
Mantolanarak en kesiti genişletilmiş bir kolonun temeli yeterli olabilir, diğer bir deyişle temel kolonun aksine projesine göre yapılmıştır. Bu durumda temeli büyütmeye gerek olmayabilir. Mantolanarak genişletilen kolonun yeni donatıları eski temelde ankrajlanabilir ya da sömel biraz genişletilerek yeni eklenen donatılar genişletilen bölgede ankrajlanabilir. Sömelin genişletilen bölümüne konulan donatılar eski bölümün donatılarına kaynakla bağlanmalıdır.
Burada genişletilen sömel tabanına konulan, kolonun uzatılmış boyuna donatıları mevcut sömel’in kenarları kırılarak ortaya çıkarılmış donatılarına kaynakla bağlanmalıdır.
Perde duvarlara eklenen perdelere gelen depremde gelecek yatay kuvvetlerin temelde yapacağı dönme ve temele aktarılacak gerilmelerin, kolonlarda gelen düşey yüklerin karşı yöndeki baskı etkisi ile azalacağı sanılmaktadır. Kolonlardan gelen düşey yük momentin yaratacağı dönmeye karşı koyacaktır.
